Nie ma zawodowej krytyki teatralnej

Nie ma zawodowej krytyki teatralnej – to fragment wypowiedzi Tadeusza Bradeckiego, który niezwykle trafnie diagnozuje obecne oblicze teatru w Polsce.

Kiedy Tadeusz był jeszcze moim szefem w Teatrze Śląskim, często rozmawialiśmy o tym zjawisku i pamiętam, że Tadeusz kiedyś powiedział, że to co ci tak zwani krytycy nazywają arcydziełami, można co najwyżej rozpatrywać w kategoriach kabaretu. Po prostu nie ma zawodowej krytyki teatralnej w Polsce i wszyscy z tego powodu cierpimy.

Nie ma zawodowej krytyki teatralnej

Nie ma zawodowej krytyki teatralnej

Z wypowiedzi Tadeusza Bradeckiego:

…To, co w większości oglądam jako tzw. młody polski teatr, za mojej młodości nazywało się teatrem studenckim, czyli niezawodowym. Tak, to jest smutne, że w Polsce teatr studencki stał się teatrem repertuarowym. …


…To wychylenie wahadła istnieje tylko w Polsce, na Zachodzie nie do pomyślenia


… w Polsce nie ma zawodowej krytyki teatralnej. W gazetach nie ma dla nich poważnej pracy, więc chcąc się utrzymać z tego zawodu, muszą tworzyć rodzaj kliki czy mafii. A dyrektorzy teatrów, chcąc utrzymać stanowiska, angażują reżyserów, którzy dadzą im skandalizujący rozgłos, nieważne jakim kosztem: popowe “Dziady” po amerykańsku, seks na żywo – prasa okrzyknie to wydarzeniem. – I koło się zamyka.

https://www.facebook.com/grzegorz.kempinsky/posts/10206592507825843

Krytyka teatralna

Krytyka teatralna – dziedzina dziennikarstwa, zajmująca się oceną twórczości teatralnej. Obejmuje różne aspekty przedstawień: od reżyserii, przez scenografię, po oprawę muzyczną i choreografię.

Kryterium oceny jest zgodność efektu artystycznego z celami, jakie zostały założone przez twórcę (lub rzadziej: odbiorców sztuki). Niekiedy do krytyki teatralnej zalicza się także prace literackie i naukowe (teatrologia). Przybiera ona między innymi postać recenzji z przedstawień, ich omówień, a także reportażueseju, portretu artystycznego, felietonu.

Elementy krytyki teatralnej zawierają traktaty o teatrze i dramacie (np. Poetyka Arystotelesa), manifesty, przedmowy do dramatów, polemiki (spór o Cyda). Świadectwa krytycznego odbioru spektakli można znaleźć w utworach literackich: wierszach, dramatach (np. Żaby Arystofanesa, Improwizacja paryska Jeana Giraudoux), w listach, wspomnieniach, dziennikach oraz w tekstach użytkowych, np. w dokumentach cenzury[.

Do podstawowych zadań krytyki teatralnej jako instytucji należą: weryfikacja aktualnej twórczości teatralnej pod kątem obowiązującej w danym czasie estetyki, kształtowanie świadomości teatralnej, modelowanie upodobań i gustu artystycznego, sterowanie recepcją teatralną, proponowanie różnych sposobów odczytania przedstawienia[.

Krytyka teatralna może realizować różne funkcje: poznawczo-oceniającą, operacyjną, postulatywną, funkcję metakrytyczną, a dodatkowo – funkcję mitotwórczą i dokumentacyjną[.

Do najwybitniejszych polskich krytyków teatralnych należeli m.in. Jan August KisielewskiTadeusz Boy-ŻeleńskiKarol IrzykowskiWładysław ZawistowskiTymon Terlecki; po 1945 Artur SandauerAntoni SłonimskiKonstanty PuzynaMaria Bechczyc-RudnickaZygmunt GreńJózef Kelera[. W Polsce działa obecnie wielu krytyków i czasopism teatralnych, m.in. „Teatr”, „Didaskalia” czy „Notatnik teatralny”. Gazety codzienne jednak coraz częściej rezygnują z działów recenzji, w tym recenzji teatralnych.

Jej rozwój w Europie wyznaczali twórcy tacy, jak: Richard SteeleJoseph AddisonGotthold Ephraim LessingJulien-Luis GeoffroyJules JaninJules LemaîtreFrancisque Sarcey[1].

Organizacją krytyków teatralnych na świecie jest Międzynarodowe Stowarzyszenie Krytyków Teatralnych (AICT/IATC)[1], działające pod egidą UNESCO.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Krytyka_teatralna