Pamięć i jej różne rodzaje

Pamięć i jej różne rodzaje – Bez pamięci ludzie żyliby w niekończącym się „teraz”, nie wiedząc, skąd przychodzą ani dokąd zmierzają

Pamięć nie jest jednolita. Wielokrotnie pisałem tu o pamięci zapachowej, która potrafi błyskawicznie przenieść nas w czasie i przestrzeni. Ten artykuł trochę bardziej naukowo przybliża nam to i inne zjawiska związane z pamięcią.

 

Pamięć i jej różne rodzaje

 

Czemu niektóre rzeczy pamiętamy przez chwilę, a inne przez lata? Poznaj sekrety ludzkiej pamięci

Jak działa ludzka pamięć? Na czym polega amnezja? Czy można mieć sztuczne wspomnienia? Zapraszamy was do wnętrza umysłu.

Bez pamięci ludzie żyliby w niekończącym się „teraz”, nie wiedząc, skąd przychodzą ani dokąd zmierzają, bez zdolności do myślenia o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Naukowcy badający pamięć mają twardy orzech do zgryzienia, bo obwody odpowiedzialne za wspomnienia są rozrzucone po całym mózgu. Znaleziono jednak kilka szczególnie ważnych rejonów. Kluczowy dla pamięci i emocji jest np. hipokamp. Położony w głębi przodomózgowia, odbiera dane ze zmysłów i łączy je w pojedyncze doświadczenie.

Pamięć operacyjna i długotrwała Niektóre wspomnienia nie trwają nawet minuty. Niektóre zachowujemy na całe życie. Pamięć operacyjna to typ pamięci krótkotrwałej zachowujący wrażenia przez kilkanaście sekund. Pamiętamy np. ostatnie kilka wypowiedzianych słów albo kilka ostatnich składników, jakie dodaliśmy do gulaszu, żeby móc dokończyć to, co zaczęliśmy (zdanie lub potrawę). Potem pamięć operacyjna się „wyzerowuje”.

Pamięć długotrwała jest bardziej jak pojemna szafa na akta albo folder przydatnych plików, w który zrzucamy niektóre dokumenty do późniejszego wykorzystania. Większe szanse na przejście z pamięci operacyjnej do długotrwałej mają te informacje, do których przywiązujemy dużą wagę, stale je powtarzamy albo wiążą się dla nas z silnymi emocjami. Przydają się one nie tyle w bieżących pracach, ile w dokonywaniu właściwych wyborów i kierowaniu swoim życiem.

Kategorie pamięci

Choć uważny obserwator bez wątpienia potrafiłby wymienić długą listę przymiotów czerwonego jabłuszka, wszystkie je można by sklasyfikować w czterech kategoriach: zmysłowe, ruchowe, wzrokowo-przestrzenne i językowe.

Pamięć zmysłowa  

Obejmuje pięć zmysłów, ale najpotężniejszym wyzwalaczem wspomnień jest zapach. Zmysły pozwalają nam doceniać świat, nic więc dziwnego, że wiele wspomnień można pobudzić właśnie dzięki nim. Określona melodia może np. przywołać wspomnienie ślubu lub rodzinnego spotkania. Ludzie obdarzeni świetną pamięcią często tworzą w umyśle wizualne wskazówki wspomagające pamięć długotrwałą.

Pamięć ruchowa 

Pozwala kontrolować ruchy konieczne do wykonania pewnych wyuczonych czynności – od subtelnych zmian napięcia strun głosowych pozwalających nam mówić po kontrolę mięśni umożliwiających chodzenie bez utraty równowagi. Ta pamięć wiąże się z nabywaniem nowych umiejętności. Z niedawnych badań wynika, że pamięć ruchowa wpływa na ich naukę w dwóch etapach: najpierw dochodzi do rekrutacji obwodów neuronowych najlepiej odzwierciedlających ruchy niezbędne do opanowania nowej umiejętności. Np. przy grze na pianinie konieczne są oczy, uszy i palce. Druga faza zachodzi po opanowaniu i zapamiętaniu podstawowych ruchów. Wtedy mózg rekrutuje dodatkowe komórki nerwowe, by całość udoskonalić. Tu widać różnicę między poprawnym wykonaniem muzyka amatora a kogoś, kto gra w orkiestrze symfonicznej.

Pamięć wizualno-przestrzenna 

Ten rodzaj pamięci łączy szlaki nerwowe z kory wzrokowej z tymi z płatów skroniowych odpowiedzialnymi za orientację przestrzenną. Lewa półkula ma większy udział w postrzeganiu szczegółów, zaś prawa łączy je w spójną całość. Wspólnie pozwalają ci zobaczyć zarówno drzewa, jak i las.

Pamięć językowa 

Dzięki niej mamy zdolność przypisywania słów przedmiotom, co ma podstawowe znaczenie w komunikacji. Fizyczne „wpisanie” podstaw komunikacji w obwody mózgu odpowiedzialne za opanowanie języka może mieć poważne konsekwencje w postaci zaburzeń tego typu pamięci. Ktoś, kto nie potrafi odróżnić stwierdzeń opartych na prawdziwych wspomnieniach od tych, które mają swe źródło w fantazji, może mieć problemy z koncepcją prawdy i fałszu. Proces pamiętania polega na odzyskiwaniu informacji z „magazynów pamięci”, a potem ich ponownym zapisywaniu.

W jego trakcie wspomnienia są ubarwiane. Jedne dane są dodawane, inne ujmowane albo zastępowane nowymi. Im więcej czasu upływa od zdarzenia, tym bardziej prawdopodobne, że mózg pozmieniał coś w jego wspomnieniu.

cały artykuł:
http://www.national-geographic.pl/national-geographic/ludzie/poznaj-sekrety-ludzkiej-pamieci


#pamięć